Luns. 04.12.2023

Antonia M谩rquez, a To帽a, leva m谩is de 30 anos vivindo en Xinzo de Limia. E levar谩 uns 20 facendo o caldo m谩is famoso da Festa do Esquecemento, unha ap贸cema reparadora que coci帽a no fogo dos castrexos, bando ao que pertence desde que comezou na Festa, moi ao principio. 鈥淔oi xente da cuadrilla. Empez谩ronos a comer a cabeza. Temos que ir, temos que ir... Pois ve帽a! Era o segundo ano que se fac铆a a Festa. Uns chegamos vestidos de romanos; outros de castrexos. Nin sabiamos o que nin como... Por fin ao ano seguinte xa fomos en formos. Eliximos ser castrexas. E o grupo foise ampliando. Xa non ve帽en os nenos. Medraron, claro, e eles fan a s煤a propia Festa鈥.

Algunha xente desconectouse con isto da pandemia. Este ano non chegar谩n a dez no grupo. Xa non dormen na caseta. 鈥淎o comezo si, pero os anos pasan...鈥 A caseta 茅 como un paraugas: varas arredor dun poste central que se van cubrindo de sacos e mallas. Na caseta haber谩 mesa e cadeiras para as comidas e recibir 谩s visitas ou simplemente pasar o tempo entre conversas. Chegaron a montar un anexo, 鈥渞ectangular鈥, o almac茅n-coci帽a, tam茅n foi dormitorio. 

鈥淒eixamos de levar a coci帽a de butano e coci帽abamos o que podiamos no exterior cando deixaban facer lume, pero a verdade 茅 que nos limita bastante. Non sei que normas haber谩 este ano. Pero seguro que teremos empanadas, embutidos da casa, queixo... Se se pode, un d铆a faremos un churrasco e o domingo, a paella, que lle toca aos homes鈥.

鈥淧ensamos en facer un prato galego, pero dubidamos co caldo... O caldo no mes de agosto parece que non 铆a sentar ben. Haino que comer quente鈥.

鈥淪omos un pouco comedor-social鈥, brinca a To帽a. 鈥淟evamos comida dabondo e levamos traballo... Unha vez que est谩s, que m谩is che d谩 po帽er para catro que para oito. As铆 que por a caseta pasan co帽ecidos e desco帽ecidos鈥. 

O caldo da To帽a 茅 o prato estrela da caseta e das madrugadas do Esquecemento. 鈥淧ensamos en facer un prato galego, pero dubidamos co caldo... O caldo no mes de agosto parece que non 铆a sentar ben. Haino que comer quente鈥

O Caldo da To帽a. Esquecemento (1) (FILEminimizer)
A To帽a, servindo o caldo a castrexos e romanos nunha noite do Esquecemento.

鈥淔ix茅molo un ano e foi un 茅xito. Non ten nada de especial. 脡 o caldo de toda a vida: lac贸n, cachucha, p茅, orella... porco. B贸tanselle as verduras e as fabas, malp铆sase todo e c贸mese鈥. O caldo 茅 cousa da To帽a. Un par de potas grandes que empeza a ferver 谩 ma帽谩 cedo. 鈥淓stou todo o d铆a. Non estou todo o d铆a remexendo nel, pero si que se vai cocendo, sacando e po帽endo鈥. 

Este ano haber谩 un cambio no servizo. Cada un deber谩 traer a s煤a cunca ou recipiente para tomar o caldo. Cousas da covid, explica a To帽a.

A sona do caldo da To帽a percorre as festas romanas na Pen铆nsula. Antonia M谩rquez conta como os grupos de romanos que vi帽an 谩 Festa desde Cartaxena degustaban o caldo con deleite. 鈥淓ran grupos grandes e eu non ti帽a cuncas para tantos. Alg煤ns pu帽an o vaso do 鈥榗ubata鈥. Pensar铆an que era un caldo limpo. E cando v铆an aquilo... Era probalo e todo para adentro鈥.

O caldo da To帽a recom茅ndase especialmente a determinadas horas 鈥渄espois de soplar, di a To帽a rindo. 鈥淒in que os cura, que os recomp贸n鈥. A noite, a partir das doce, aumenta a demanda. Pola ma帽谩, moi cedo, a To帽a regresa ao campamento para ter o caldo a primeira hora. 鈥淭e帽o clientes de todas as idades. Normalmente todo o mundo se porta ben鈥. Este ano haber谩 un cambio no servizo. Cada un deber谩 traer a s煤a cunca ou recipiente para tomar o caldo. Cousas da covid, explica a To帽a, que quere seguir colaborando a prol da sa煤de: 鈥淎 m谩is que a un e que a dous lles aforramos ter que acudir aos servizos sanitarios鈥.

O Caldo da To帽a. Esquecemento (2) (FILEminimizer)
A noite 茅 o mellor momento para degustar o caldo da To帽a.

鈥溍 o caldo de toda a vida: lac贸n, cachucha, p茅, orella... porco. B贸tanselle as verduras e as fabas, malp铆sase todo e c贸mese鈥

Ademais do caldo, a To帽a goza da Festa visitando outras casetas, participando dos desfiles, recibindo xente, negociando rescates nos secuestros. 鈥淔acemos o regateo, como nas feiras. Sempre se chega a un acordo鈥. Despois de d煤as d茅cadas, a To帽a g煤stalle 鈥渢odo鈥 do Esquecemento. Mesmo facer os vestidos, malia aqueles coiros que xa resultan demasiado pequenos. Tam茅n, sa铆r cando hai ocasi贸n cos da Asociaci贸n Civitas Limicorum.  

Algu茅n lle propuxo unha vez facer unha festa do caldo no inverno. Mais a To帽a dixo que o seu caldo 茅 para agosto, onde o r铆o, no Esquecemento, prato de gusto, exclusivo.

FESQ22 馃惡 | O caldo da To帽a 茅 para agosto